Εργαστήριο Ψηφιακών Υπηρεσιών Υγείας

Ιστότοπος Εργαστηρίου Ψηφιακών Υπηρεσιών Υγείας: http://dhsl.ds.unipi.gr

Τα συστήματα υγείας διεθνώς δέχονται αυξανόμενες πιέσεις για την αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών με παράλληλη μείωση του κόστους, πιέσεις που εντείνονται ιδιαίτερα από τις προκλήσεις της γήρανσης του πληθυσμού, τις αυξανόμενες προσδοκίες των πολιτών, τη μετανάστευση καθώς και την κινητικότητα των ασθενών και των επαγγελματιών του κλάδου της υγείας. Μέσω των νέων ψηφιακών τεχνολογιών βελτιώνεται η πρόσβαση στην παρεχόμενη περίθαλψη καθώς και η ποιότητά της και έτσι ολόκληρη η κοινωνία αποκτά σημαντικά οφέλη. Επιπλέον, οι ψηφιακές τεχνολογίες συμβάλλουν στην ανάπτυξη συστημάτων υγείας προσανατολισμένων στον πολίτη και στην εν γένει αποτελεσματικότητα, αποδοτικότητα και βιωσιμότητα του τομέα της υγείας.

Ο όρος «Ψηφιακές Υπηρεσίες Υγείας» (Digital Health Services) καλύπτει ένα ευρύ φάσμα εργαλείων βασισμένων στις τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών που στοχεύουν στην καλύτερη πρόληψη, διάγνωση, θεραπεία, παρακολούθηση και διαχείριση της υγείας και του τρόπου ζωής. Οι ψηφιακές υπηρεσίες υγείας υποστηρίζουν τη συνεργασία μεταξύ ασθενών και οργανισμών παροχής υπηρεσιών υγείας, την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ διαφόρων οργανισμών παροχής υπηρεσιών υγείας και την επικοινωνία μεταξύ ασθενών ή επαγγελματιών της υγείας. Επιτυχείς ψηφιακές υπηρεσίες υγείας παρέχονται από κατάλληλα συστήματα της σύγχρονης ψηφιακής τεχνολογίας. Μεταξύ των ψηφιακών συστημάτων υγείας περιλαμβάνονται: Δίκτυα πληροφοριών υγείας, ηλεκτρονικός φάκελος ασθενούς, υπηρεσίες τηλεϊατρικής, φορετά και φορητά συστήματα παρακολούθησης ασθενών (wearable and portable monitoring systems), δικτυακές πύλες υγείας, και άλλα εργαλεία που βασίζονται σε τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών και που επικουρούν την πρόληψη, διάγνωση, θεραπεία, παρακολούθηση της υγείας και των παραμέτρων του τρόπου ζωής.

Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του Ινστιτούτου Ιατρικής (Institute of Medicine) των ΗΠΑ, κάθε χρόνο πεθαίνουν μεταξύ 44.000 και 98.000 πολίτες μόνο από ιατρικά λάθη. Άλλες μελέτες δείχνουν ότι ακόμη περισσότεροι πεθαίνουν ή αποκτούν μόνιμη αναπηρία λόγω ακατάλληλων θεραπειών, εσφαλμένων θεραπειών ή έλλειψης θεραπειών σε χώρους επειγόντων περιστατικών. Επίσης, κάθε χρόνο δαπανώνται περισσότερα από $ 300 δισ. για υπηρεσίες υγείας που κρίνονται μη αναγκαίες, μη κατάλληλες, μη αποτελεσματικές και μη αποδοτικές. Ως προτεινόμενη λύση θεωρήθηκε η ενσωμάτωση ψηφιακών υπηρεσιών υγείας στη διαδικασία παροχής ιατρικής και νοσηλευτικής φροντίδας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθεί τη δημιουργία ενός «ευρωπαϊκού χώρου ψηφιακών υπηρεσιών υγείας», συντονίζοντας δράσεις και διευκολύνοντας τη συνέργεια μεταξύ συναφών πολιτικών και ενδιαφερομένων φορέων με στόχο την εξεύρεση καλύτερων λύσεων, την αποφυγή του κατακερματισμού της αγοράς και τη διάδοση ορθών πρακτικών. Ειδικότεροι στόχοι της είναι η δημιουργία συστημάτων ηλεκτρονικού φακέλου υγείας με τη στήριξη της ανταλλαγής πληροφοριών και της τυποποίησης, η ανάπτυξη δικτύων ανταλλαγής πληροφοριών για την υγεία μεταξύ οργανισμών παροχής υπηρεσιών υγείας, ώστε να υπάρχει συντονισμός των δράσεων σε περίπτωση κινδύνου για τη δημόσια υγεία, η παροχή υπηρεσιών υγείας σε απευθείας σύνδεση, όπως πληροφοριών για μια υγιεινή ζωή και πρόληψη των ασθενειών, και, τέλος, η ανάπτυξη συστημάτων τηλεσυμβουλευτικής (teleconsultation), ηλεκτρονικής συνταγογράφησης (ePrescribing), ηλεκτρονικής παραπομπής (eReferral) και ηλεκτρονικής επιστροφής των ιατρικών εξόδων.

Στο Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων του Πανεπιστημίου Πειραιώς, το γνωστικό αντικείμενο των ψηφιακών υπηρεσιών υγείας διδάσκεται τόσο σε προπτυχιακό όσο και σε μεταπτυχιακό επίπεδο. Το αντικείμενο αυτό, από τη φύση του, απαιτεί πέραν της θεωρητικής διδασκαλίας, και εργαστηριακή άσκηση προκειμένου η εκπαίδευση των φοιτητών να είναι πλήρης. Επιπλέον, η ερευνητική δραστηριότητα των μελών ΔΕΠ που ασχολούνται με το αντικείμενο περιορίζεται από την απουσία εργαστηριακής υποδομής. Το γεγονός αυτό οδηγεί και σε περιορισμό των δυνατοτήτων συμμετοχής του Τμήματος σε διεθνή και εθνικά συνεργατικά έργα έρευνας και ανάπτυξης στο εν λόγω γνωστικό αντικείμενο.

Τέλος, λόγω της εφαρμοσμένης φύσης του ανωτέρω γνωστικού αντικειμένου, η έλλειψη κατάλληλης εργαστηριακής δομής και υποδομής περιορίζει τις δυνατότητες του Τμήματος να συμβάλει στην γενικότερη προσπάθεια του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για νέα προηγμένα ψηφιακά συστήματα υγείας μέσω της εκπόνησης μελετών και της ανάληψης και υλοποίησης σχετικών έργων.

Σκοπός

Κύριος σκοπός του Εργαστηρίου Ψηφιακών Υπηρεσιών Υγείας είναι να καλύψει εκπαιδευτικές και ερευνητικές ανάγκες τόσο του Τμήματος Ψηφιακών Συστημάτων όσο και του Πανεπιστήμιου Πειραιώς, γενικότερα. Συγκεκριμένα, το εργαστήριο θα συμβάλλει:

• Στη διδασκαλία των σχετικών μαθημάτων του Τμήματος τόσο σε προπτυχιακό όσο και σε μεταπτυχιακό επίπεδο. Σε μεταπτυχιακό επίπεδο η ύπαρξη οργανωμένου εργαστηρίου Ψηφιακών Υπηρεσιών Υγείας κρίνεται απολύτως απαραίτητη, αφού μέσω αυτού θα μπορούσαν οι μεταπτυχιακοί φοιτητές να ολοκληρώσουν επιτυχώς τις ερευνητικές τους εργασίες.
• Στην υποστήριξη του ερευνητικού έργου των μελών ΔΕΠ του Τμήματος.
• Στη ερευνητική συνεργασία του Τμήματος με άλλα εκπαιδευτικά Ιδρύματα και φορείς.
• Στην εκπόνηση επιστημονικών μελετών από τα μέλη ΔΕΠ και τους εξωτερικούς συνεργάτες.
• Στην ανάληψη και υλοποίηση έργων που αφορούν σε φορείς του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Στόχοι του Εργαστηρίου

Ένας από τους πρωταρχικούς στόχους του εργαστηρίου είναι η ανάπτυξη των ερευνητικών δραστηριοτήτων μέσω των οποίων θα επιτευχθεί η ανάδειξη και η διεθνής αναγνώριση του Τμήματος και του Πανεπιστημίου, γενικότερα. Η επιρροή των εκπαιδευτικών και ερευνητικών δραστηριοτήτων του εργαστηρίου στους φοιτητές, θα δημιουργήσει πρόσθετες προοπτικές απασχόλησης των αποφοίτων και διεκδίκησης υποτροφιών σε διεθνή εκπαιδευτικά Ιδρύματα. Παράλληλα θα οδηγήσει στην προσέλκυση πολύτιμων πόρων και στην επιστημονική ανέλιξη των μελών ΔΕΠ που ασχολούνται με τις Ψηφιακές Υπηρεσίες Υγείας. Η υψηλού επιπέδου παραγόμενη έρευνα, θα έχει ευκαιρίες δημοσίευσης σε διεθνή ακαδημαϊκά περιοδικά, δημιουργώντας έναν εργοδικό κύκλο όπου η αυξανόμενη φήμη του Τμήματος ως ερευνητικού εργαστηρίου ποιότητας, θα προσελκύει κορυφαίους ακαδημαϊκούς είτε προς ένταξη σε αυτό, είτε σε συνεργασία με το ήδη υπάρχον ακαδημαϊκό προσωπικό.

Το Εργαστήριο Ψηφιακών Υπηρεσιών Υγείας έχει ως στόχο την προώθηση της έρευνας, αξιοποιώντας την εμπειρία τόσο των μελών ΔΕΠ όσο και των μεταπτυχιακών φοιτητών και των υποψηφίων διδακτόρων. Στο πλαίσιο της ερευνητικής δραστηριότητας εντάσσονται και οι συμπράξεις με άλλους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς καθώς και άλλα ανώτατα ιδρύματα και ερευνητικά κέντρα, ελληνικά και ξένα. Επιπρόσθετα, το Εργαστήριο θα διοργανώνει ημερίδες και εκδηλώσεις επιστημονικού και ευρύτερου ενδιαφέροντος, θα εκδίδει ενημερωτικό υλικό και θα συμμετέχει σε ανάλογες εκδηλώσεις άλλων ερευνητικών κέντρων για την προώθηση του Τμήματος Ψηφιακών Συστημάτων αλλά και ολόκληρου του Πανεπιστημίου.

Ο εξοπλισμός του εργαστηρίου, θα αξιοποιηθεί για τον σχεδιασμό εργαστηριακών ασκήσεων, σε μαθήματα του προπτυχιακού και του μεταπτυχιακού προγράμματος σπουδών για τα οποία έχει προβλεφθεί εργαστηριακή άσκηση. Οι εργαστηριακές ασκήσεις θα ενσωματωθούν στο ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης μάθησης του Τμήματος, όπου είναι δυνατό, για την διευκόλυνση της πρόσβασης των φοιτητών στο υλικό τους. Επιπλέον, θα δοθεί έμφαση στη συμμετοχή ομάδων φοιτητών σε ολοκληρωμένα έργα, ώστε αφενός να δίνονται εργαστηριακές ασκήσεις που αφορούν πραγματικά προβλήματα και αφετέρου να εξασκούνται οι φοιτητές σε συνεργασία μεταξύ τους για την επίλυση τέτοιων προβλημάτων.